Alle blogposts

Marijke Sybesma & Marijke Lingsma - Coachen gaat over leren en ontwikkelen!

De essentie van coachen gaat over leren en ontwikkelen in een organisatiecontext en het begeleiden daarvan, op individueel, team en organisatieniveau. Een prachtige verrijking voor elke coach is daarom de herziene editie van Canon van leren en ontwikkelen (Manon Ruijters, Rika Schut & Robert-Jan Simons, 2021) als basiswerk over leren en ontwikkelen in organisaties. Het boek telt 50 toonaangevende concepten en de bijbehorende website biedt toegang tot nog eens 25 extra grondleggers en hun theorieën. Het is verrassend dat de auteurs de doelgroep coaches niet noemen. Vandaar ons pleidooi in dit blog om bij een herdruk deze doelgroep wel te benoemen.

Het boek begint met de uitsplitsing van de begrippen leren en ontwikkelen, omdat ze vaak als synoniemen worden gebruikt. Leren op korte termijn, ontwikkelen op langer termijn. De hand van Manon Ruijters is hierin onmiskenbaar. Het boek vertoont veel nieuwe concepten met actuele aandachtsgebieden. Nieuwe hoofdstukken zijn onder andere ‘Gespreid leiderschap’ van Spillane, ‘Informeel leren’ van Lave, ‘Ontmoeting’ van Buber en ‘Vakmanschap’ van Sennett. De letter P heeft al acht nieuwe concepten, die ertoe doen. Geweldig! Sommige titels zijn samengevoegd, bijvoorbeeld ‘Ervaring en reflectie’ van Dewey. Ieder hoofdstuk bestaat uit vier delen. In de inleiding de persoonlijke kennismaking van auteur met de bron. Vervolgens uitleg van de theorie met centrale begrippen. Daarna praktijk en reflectie, afgesloten met kritische noten. En natuurlijk referenties. Het onderdeel praktijk en reflectie blijft op theoretisch niveau. De vertaalslag hoe pak je het aan, is aan de professionele lezer. Coaches houden zich bezig met het ‘leren van binnenuit’, een onderscheid dat met leren van buitenaf in de inleiding wordt gemaakt. De houding van een coach vraagt veelal om humble inquiry (Schein) – dit begrip wordt genoemd in het hoofdstuk ‘Ontmoeting’ (Buber). Schein beschrijft humble inquiry als de kunst om vragen te stellen zonder vooraf een idee te hebben wat het antwoord is.

De canon van het leren helpt coaches:

  • je handelen als coach beter te onderbouwen;
  • begrippen rondom leren en ontwikkelen beter te definiëren en te begrijpen, inclusief de kritische noten;
  • nieuwe inspiratie op te doen en invulling te geven aan leerconcepten waarmee je voor coaching niet of minder bekend bent;
  • je eigen ‘blinde vlekken’ rondom leren en ontwikkelen in coaching op te sporen;
  • zicht te krijgen op bredere toepassingsdomeinen van coaching, zoals team- en organisatiecoaching;
  • te reflecteren op je eigen impliciete aannames over leren en ontwikkelen in coaching.

Een paar concepten lichten we eruit en dat zijn begrippen waar elke coach wel bekend mee is. De eerste is psychologisch eigenaarschap (Jon L. Pierce). Geloof in eigen kunnen, gevoel van erbij te horen, autonomie en zelfidentiteit zijn belangrijke aspecten van psychologische veiligheid. In een coachgesprek is het van belang om deze aspecten met de coachee na te gaan en hoe dit zich verhoudt met de context waarin de coachee werkt. In organisaties wordt steeds meer nadruk gelegd op zelfsturing en eigenaarschap. Tegelijkertijd wordt er meer bepaald door protocollen, het werken in wisselende teams en een constante verandering van sociale omgeving. Het gevolg is dat de professionele autonomie wordt verkleind. Dit kan bij een coachee leiden tot een gevoel van aangeleerde hulploosheid. Dat begrip wordt uitgelegd in het concept ‘Aangeleerd optimisme’ van Seligman. Dit concept gaat uit van het identificeren en gebruikmaken van de sterke kanten die iemand al bezit. Volgens Seligman (2011) kun je leren om optimistisch te zijn. Het is een manier om het leven te benaderen met alle mogelijkheden en middelen die zich aandienen. Het gaat vooral om het je eigen maken van een strategie om gebeurtenissen op een andere manier te interpreteren. In coaching kun je de positieve psychologie prachtig inzetten in het hier-en nu van een coachsetting. Concepten die hier weer goed bij aansluiten zijn bijvoorbeeld ‘Appreciative Inquiry’ (Cooperrider) bij organisatiecoaching en ‘Flow’ (Csikszentmihalyi).

Een aanrader voor elke coach!  En laat je vooral (ook) inspireren door concepten die je niet vanzelfsprekend vindt, zoals ‘Social Defences’ en ‘Practical Wisdom’.

Een selectie van artikelen uit de Canon van leren en ontwikkelen is op Coachlink te lezen.

 


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit bericht.
  • Datum 1-7-2021