Wil je je tijd vullen of invullen?

Te vaak wordt gedacht dat het vormgeven van je eigen leven en loopbaan een kwestie is van simpelweg keuzes maken. Ten onrechte ontbreken de nuance en aandacht voor conflicten die we voelen en ervaren. Soms is het moeilijk om je comfortzone te verlaten, ambities uit te spreken en bewust te investeren in de toekomst. Op korte termijn is het zelfs vaak fijn en comfortabel om niet bewust keuzes te maken. De tijd vult zich met allerlei dingen die in het dagelijks leven op je afkomen. Bepalen wat je wilt en hoe jij je tijd wilt invullen, kan lastig zijn. Het vraagt in ieder geval aandacht, energie en moed om de juiste koers te bepalen. En zelfs dat is geen garantie voor succes. Zekerheid over de juiste keuzes is er niet. Helaas. En als we dan keuzes maken, is het dikwijls lastig om er opvolging aan te geven.

‘Durven toegeven dat je verkeerd zit, dat het anders kan of je het anders wilt. Dat doet pijn, geeft onzekerheid. Maar het is altijd de beste stap om te doen. Zo af en toe: kick (your own) ass!! Hartstikke lastig, maar wel goed.’ (Chantal – 40 jaar)

Sommige ingrijpende keuzes brengen namelijk met zich mee dat we onze comfortzone moeten verlaten. Een plek waar we van nature graag verblijven. Daar is het vertrouwd en weten we hoe we moeten en willen handelen. Deze zone verlaten is een groeiproces en brengt op korte termijn misschien alleen maar pijn en onzekerheid. Daarnaast is het ook simpelweg gemakkelijker om je tijd te laten invullen door anderen. Vaak krijg je kortetermijnvoldoening of -erkenning wanneer je ingaat op de wensen van anderen. Niet nadenken over de invulling van je tijd, energie en talenten is een makkelijke en comfortabele weg.

‘Er zijn vele redenen om te veranderen. Maar er zijn er nog meer om dat niet te doen. Ik merk dat ik, naarmate ik wat ouder wordt, wat meer risico-avers ben geworden. Terwijl ik juist weet dat ik kan vertrouwen op mijn lef en intuïtie. Deze durf (om voor het juiste te kiezen) moet ik weer voelen om echt voor de juiste keuzes te kunnen gaan.’ (Niels – 35 jaar)

Soms hebben we ook de angst om iets te bereiken, of durven we niet echt ergens voor te gaan. Bij het bepalen van je persoonlijke visie werkt dit principe ook. Door ergens voor te gaan en verantwoordelijkheid te nemen, ontstaat ook de kans op falen. Dat klopt. Sterker nog, alleen als falen ook een optie is, kan je winnen. Als die optie er niet is, speel je op safe, neem je geen risico of durf je geen situaties aan te gaan waarbij je er niet zeker van bent of het ook gaat lukken. Een uitspraak van Barack Obama is hierbij treffend: ‘Als je ergens voor gaat, heb je kans om te verliezen. Als je niet gaat, heb je al verloren.’

Er kan een situatie ontstaan waarin het hier-en-nu als duidelijk minder gewenst wordt ervaren dan het gestelde doel. Dit brengt gevoelens van onlust, stress en depressie met zich mee; het gaat niet zoals je graag zou willen dat het gaat. Mensen proberen deze situatie daarom te voorkomen of te beperken. Alleen vaak niet door de situatie te veranderen, maar door bijvoorbeeld geen doelen meer te stellen of door doelen beperkt en vaag te houden. Als er niets of niet iets duidelijks is om het hier-en-nu mee te vergelijken, kan die vergelijking namelijk ook niet in het nadeel van het hier-en-nu uitvallen. ‘Het heeft allemaal toch geen zin’ en ‘We zien wel waar we uitkomen’ zijn typerende lijfspreuken voor mensen die op deze manier te werk gaan.

Lukt het niet om de ervaring van onbehagen te voorkomen, dan proberen we die te negeren of zo snel en eenvoudig mogelijk te reduceren. Dat kan door ‘hoe het is’ op te waarderen en door ‘hoe het zou moeten’ zijn te devalueren. Het eerste gebeurt door de voordelen van het hier-en-nu te benadrukken (‘Je weet wat je hebt, niet wat je krijgt’) en de nadelen te negeren (‘Het valt best mee’). Het tweede gebeurt vooral door doelen en verwachtingen naar beneden bij te stellen (‘Het hoeft niet perfect’).

Het voorgaande gaat vooral in op de moeilijkheden om bewust en gericht te leven. Hierover zijn boekenkasten volgeschreven en echt hoopvol is het niet. Het is hier niet de bedoeling aan te geven hoe moeilijk het allemaal is. De boodschap hier is: schrik niet wanneer je merkt dat het pad soms hobbelig is en denk vooral niet dat je de enige bent die het soms lastig vindt om een eigen weg te vinden en te volgen.

Persoonlijke visie

De regie nemen over je leven betekent zelf nadenken over de invulling van je leven en hoe je wilt omgaan met de dingen die gebeuren. Op alle gebieden. Een van de manieren om dit te doen, is door het vormgeven en naleven van je persoonlijke visie. In deze visie maak je keuzes hoe jij om wilt gaan met je tijd, energie en talenten. Er moeten keuzes worden gemaakt, alleen dan geeft een visie duidelijkheid, richting en voldoening. Niet alleen voor jezelf, maar ook voor je omgeving.

‘Ik heb in het verleden verschillende oefeningen en trajecten mogen volgen om tot meer zelfinzicht te komen. Op het moment zelf allemaal even indrukwekkend en inspirerend. Ik kwam vaak vol energie weer thuis. Ik had prachtige inzichten gekregen. En ze waren ook nog eens allemaal van nut. En toch, al vrij snel ebt het weg en dreig je al die mooie inzichten te vergeten. Vaak rond de kerstdagen – als ik mijn werkspullen van het afgelopen jaar aan het opruimen was – kwam ik deze inzichten weer tegen. Bij het herlezen bleek iedere keer weer: het was zo gek nog niet wat ik toen opschreef (dacht ik zelf). Maar er ontbrak iets. Terugkijkend was het eigenlijk te veel. Te veel inzichten, te veel ideeën, te veel opties, te veel van alles. Het formuleren van een persoonlijke visie dwong me voor het eerst tot het maken van keuzes. Terugkeren naar de kern. Op het moment dat je dat hebt gedaan, is het vele malen makkelijker om er opvolging aan te geven.’ (Martino – 53 jaar)

Een persoonlijke visie bestaat uit de volgende onderdelen: kernwaarden, kernkwaliteiten, hoger doel en gewaagd doel. In de komende artikelen worden de verschillende onderdelen verder uitgediept en staan er allerlei oefeningen om zelf tot een persoonlijke visie te komen. Hieronder het model in een paar zinnen toegelicht.

  • Kernkwaliteiten: het proces tot je persoonlijke visie begint met de vraag waar jij goed in bent. Je kernkwaliteiten. Dit zijn de natuurlijke talenten die je hebt gekregen en door verschillende ervaringen hebt doorontwikkeld richting kernkwaliteiten.
  • Kernwaarden: vanuit welke waarden leef je? Waar sta je voor? Je kan je waarden zien als de bril waardoor jij betekenis geeft aan bepaalde situaties. Ze zijn ook wederkerig, je handelt zelf vanuit deze waarden en verwacht dit ook van je nabije omgeving. Het is vaak de grondslag voor een vriendschap of de reden dat je je ergens thuis voelt. Waarden geven een (morele) grens aan: tot hier en niet verder. Wanneer mensen over deze grens heen gaan, dan voel je dat. Vaak letterlijk.

Kernkwaliteiten verschillen van kernwaarden. Kernkwaliteiten geven aan wat jij goed kan en dit kan je (verder) ontwikkelen. Kernwaarden zijn absoluut. Je staat ergens voor. Tezamen vormen ze de basis. Het geeft een eerste idee van een richting (leven vanuit mijn kernwaarden en de dingen doen die bij mijn kernkwaliteiten passen), maar nog niet de richting zelf. Wat wil je ermee doen? Welke kant wil je dat het op gaat? De andere twee onderdelen van een persoonlijke visie geven richting aan:

  • Hoger doel: een hoger doel geeft antwoord op de vraag wanneer voor jou het leven zin heeft. Bij een hoger doel gaat het niet zozeer om concrete en materiële zaken. Het overstijgt ook de verschillende rollen die je hebt in het leven. Altijd en overal probeer je invulling te geven aan jouw hoger doel en daarnaar te handelen.
  • Gewaagd doel: een gewaagd doel geeft antwoord op de vraag wat je wilt bereiken over drie tot vijf jaar. Hier komen je hoger doel, de kernwaarden en kwaliteiten samen in een concreet streven. Daarmee is het ook het sluitstuk van je persoonlijke visie. Wat is het waard om er je tijd, energie en talent in te stoppen?

In de kunstwereld is gesamtkunstwerk een bekend begrip. Het is de benaming voor een kunstwerk waarin verschillende kunstvormen op een ideale manier samenkomen. Op deze wijze kan je ook kijken naar een persoonlijke visie. In een persoonlijke visie komen de kunst van het kunnen (kernkwaliteiten), van het zijn (kernwaarden en hoger doel) en de kunst van het worden (gewaagd doel) samen. Wanneer deze bij elkaar passen, zullen ze elkaar versterken en ontstaat er een perfect samenspel. Iets minder abstract geformuleerd: je doet de dingen die je belangrijk vindt en die bij je passen.

image

Figuur 1: Het persoonlijke visiemodel van &samhoud

PERSOONLIJKE VISIE ALS SPIJTPREVENTIE

Veel mensen hebben spijt van het feit dat ze niet hun eigen leven hebben geleid. Ze hebben zich te veel laten leiden door de mening van anderen. Bronnie Ware heeft daar een mooi boek over geschreven (Als ik het leven over mocht doen). Zij werkt in een hospice en heeft haar patiënten geïnterviewd en gevraagd waar deze mensen spijt van hebben in hun leven. Van deze opsomming heeft ze een top 5 gemaakt. Veel van deze inzichten hebben een relatie tot een persoonlijke visie. Juist omdat je met een persoonlijke visie nu nadenkt over de invulling van je leven en niet wacht op het moment dat je vooral nog terugkijkt.

Was ik maar trouw geweest aan mijzelf

‘Had ik maar de moed gehad om een leven te leiden waarin ik trouw was aan mezelf, in plaats van te voldoen aan de verwachtingen van anderen en de dingen die vanzelf op mijn pad kwamen.’ Als mensen beseffen dat hun leven bijna voorbij is, zien ze heel duidelijk hoeveel dromen niet zijn uitgekomen. De meeste mensen hadden niet eens de helft van hun dromen verwezenlijkt en beseften dat het te wijten was aan keuzes die ze gemaakt hadden, of juist niet hadden gemaakt.

Had ik maar meer tijd gemaakt voor mijn dierbaren

Veel patiënten vonden dat ze het opgroeien van hun kinderen hadden gemist en te weinig tijd hadden doorgebracht met hun partner en/of dierbaren. Te veel tijd is opgegaan aan onbelangrijke dingen.

Had ik maar de moed gehad om mijn gevoelens te uiten

Veel van de stervenden ontdekten dat ze hun gevoelens hadden onderdrukt, vaak om de vrede te bewaren met anderen. Door deze onderdrukking ontstond een gevoel van spijt. Vooral omdat eerlijkheid juist de relaties (die ze zo hadden proberen te beschermen door gevoelens niet te uiten) naar een nieuw en hoger niveau zouden hebben gebracht.

4Had ik maar niet mijn vrienden uit het oog verloren

Velen waren zo verstrikt in de dagelijkse gang van hun eigen leven dat ze gouden vriendschappen hadden laten wegglijden door de jaren heen. Het is gebruikelijk dat iedereen met een drukke levensstijl vriendschappen verwaarloost. Maar als mensen worden geconfronteerd met hun naderende dood, willen ze dingen op orde krijgen met de mensen die ze liefhebben.

Had ik mezelf maar wat meer geluk gegund

Veel van Bronnies cliënten wisten tot het einde niet dat geluk een keuze is. Een keuze hoe je naar de dingen en mensen kijkt, een keuze hoe je met situaties omgaat, een keuze om je te richten op wat goed is in plaats van op wat (nog) niet goed is.

De kracht van persoonlijke visie of verbinding met jezelf

Door na te denken en invulling te geven aan je persoonlijke visie ben je in staat om je leven bewust te leven en keuzes te maken die bij je passen. Ook geeft het je het gevoel dat je zelf achter het stuur zit van je leven of loopbaan. Tot slot voorkomt het mogelijk ook (grote) momenten van spijt. Maar er is ook nog een ander effect. Uit verschillende onderzoeken blijkt namelijk dat mensen met een heldere visie veel krachtiger en succesvoller zijn. Al in 2008 hebben wij bij &samhoud een groot verbindingsonderzoek gedaan in samenwerking met Harvard University. Hieronder staat een samenvatting van dit onderzoek.

De opzet van het onderzoek was om te onderzoeken of mensen die sterk verbonden zijn met zichzelf, makkelijker verbinding leggen met anderen en zich meer verbonden voelen met hun organisatie. Wie in verbinding met zichzelf wil zijn, moet weten wat hij wil en weten wat hij kan (persoonlijke visie).

Verbinding met andere personen is afhankelijk van of iemand kritisch en open durft te zijn en interesse toont in andere mensen. De verbinding met de organisatie komt tot stand in de omgang tussen de persoon en de organisatie en andersom. Uit het onderzoek onder ruim 2000 respondenten uit Nederland, Amerika, Duitsland en Spanje bleek onder andere het volgende:

  • Mensen die sterk verbonden zijn met zichzelf, hebben meer plezier in hun werk en meer plezier in het leven.
  • Negen op de tien mensen die sterk verbonden zijn, geeft aan veel plezier in het leven te hebben. Van de mensen die niet sterk verbonden zijn, heeft minder dan de helft veel plezier in het leven.
  • Een sterke verbinding met jezelf is een voorwaarde voor een sterke verbinding met anderen. Wanneer je jezelf goed kent en een goed inzicht hebt in jezelf, weet je beter wat je wilt en kunt verwachten van anderen, hoe je reageert in bepaalde situaties, et cetera.
  • Verbinding met jezelf en verbinding met anderen versterken elkaar ook: door het delen van informatie vergroot je je zelfkennis en wordt tegelijkertijd de onderlinge band versterkt.
  • Mensen die niet sterk verbonden zijn met zichzelf, weten vooral niet wat ze willen.
  • 70% van de personen die sterk verbonden is met zichzelf geeft aan dat de organisatie weet wat zijn of haar kwaliteiten zijn. Voor degenen die niet sterk verbonden zijn met zichzelf, is dit percentage slechts 37%. Dit lijkt erop te wijzen dat een organisatie pas de kwaliteiten van een persoon kan duiden als de persoon sterk verbonden is met zichzelf.

PERSOONLIJKE VISIE EN EEN GEVOEL VAN GELUK

In de positieve psychologie is veel onderzoek gedaan naar de factoren die een gevoel van geluk brengen. Hieronder gaan we kort in op het onderzoek van Carol Ryff uit 1989. Latere onderzoeken onderschrijven haar theorie of bouwen daarop voort. Ryff onderscheidt zes dimensies van welbevinden. Veel van deze dimensies hebben raakvlakken met de vorming en naleving van je eigen visie.

Levensdoel

Mensen met een levensdoel hebben doelen en richting in het leven. Ze hebben overtuigingen die het leven zin geven.

Persoonlijke groei

Deze mensen zien zichzelf als iemand die groeit en die zich ontwikkelt. Ze staan open voor nieuwe ervaringen.

Autonomie

Mensen met veel autonomie zijn onafhankelijk en zelfbepalend. Ze kunnen weerstand bieden aan sociale druk en kunnen zichzelf evalueren met persoonlijke standaarden. Mensen met weinig autonomie zijn bezorgd over de verwachtingen en evaluaties van andere mensen. Het nemen van beslissingen laten zij afhangen van anderen.

Controle over de omgeving

Mensen die hierop hoog scoren hebben een gevoel van controle en competentie in het omgaan met de omgeving. Ze zijn in staat een omgeving te kiezen of te creëren, aangepast aan de persoonlijke behoeftes en waarden.

Zelfacceptatie

Positieve houding ten opzichte van zichzelf; herkenning en acceptatie van verschillende kanten van de eigen persoon, inclusief positieve en negatieve eigenschappen; positief gevoel over het verleden en het verloop van het eigen leven.

Positieve relaties

Het hebben van positieve relaties betekent het hebben van warme, bevredigende en vertrouwelijke relaties met anderen. Mensen die dit hebben zijn bezorgd over het welzijn van anderen. Zij zijn in staat tot sterke empathie, intimiteit en affectie.

Met een persoonlijke visie geef je onder andere aan wat je doelen zijn in het leven, waar je nog aan wilt werken en hoe je wilt omgaan met je omgeving.

In het vervolg van dit boek komen de verschillende onderdelen van een persoonlijke visie verder aan bod. Het boek krijgt dan ook meer de vorm van een inspiratie- en werkboek. Voordat je echt aan de slag gaat met de creatie van je eigen visie nog een aantal tips die gelden voor alle stappen in dit proces.

TIP 1:een persoonlijke visie maak je zelf, maar niet alleen

Een passende en mooie uitspraak in dit kader is: ‘Als je snel wilt gaan doe het dan alleen, als je ver wilt komen doe het dan samen.’ Niet voor niets is dit de eerste en dus ook belangrijkste tip. Juist de mensen die actief de mensen uit hun omgeving betrekken bij de creatie van hun visie en om hulp vragen, komen tot een betere persoonlijke visie. Beter doordat deze rijker is met ervaringen en inzichten van anderen over jou en beter omdat je ook bij de uitvoering van je visie niet alleen staat.

TIP 2:een spiegel is eerlijk

Zonder kennis over jezelf is het onmogelijk om een visie voor jezelf te maken. Je kan alleen tot zelfkennis komen door op een eerlijke manier naar jezelf te kijken. Kijken naar jezelf en je handelen, naar je keuzes en kwaliteiten. Het is een noodzakelijke voorwaarde om te komen tot een goede visie. Om dit te stimuleren, zullen veel oefeningen in dit boek een beroep doen op (zelf)reflectie.

TIP 3:probeer bedacht te zijn op onderschatting

Een gedeelte van je succes ligt in de vraag hoeveel tijd, aandacht en energie je in het proces stopt. Bij het formuleren van een visie ga je niet over een nacht ijs. Met de juiste aandacht en focus kun je in twee tot drie maanden tot een goede visie komen. Anderzijds wachten veel mensen te lang met dingen op papier zetten, ze vinden het erg prettig om een heel lange onderzoeksfase voor zichzelf in te plannen. De fase van onderzoek en van mogelijkheden verkennen, is inspirerend en mooi. Laat je echter niet verleiden tot een te lange onderzoeksfase. Op een gegeven moment is alles wel gezegd en onderzocht en is de tijd aangebroken om je visie op te schrijven.

TIP 4:denk aan je visie, nog niet aan hoe je er gaat komen

Tijdens de creatie van je visie is het belangrijk om los te komen van je huidige situatie. Dit is mentaal vaak een moeilijke stap. Probeer zonder beperkingen vooruit te blikken, naar WAT je precies zou willen en waarom dat belangrijk voor je is. Je parkeert vooralsnog even HOE je van je situatie in het hier-en-nu naar je gewenste situatie komt; dat volgt later als je horizon duidelijk en motiverend genoeg is (in het artikel: je persoonlijke strategie). Dus: eerst je visie, later pas de strategie.

 

‘Ik heb geen tijd, dus waarom zou ik erover nadenken?’

INTERVIEW MET SANNE VAN SOELEN EN ROELINDE BAKKER

Hoe wil je omgaan met je tijd, energie en talent? Op het moment dat je zo ziek bent dat je weet dat je niet lang meer te leven hebt, hoe relevant is deze vraag dan nog? Ga je er dan nog bewuster mee om? Of is het dan juist zinloos om na te denken over je toekomst? Voor velen is dit misschien een theoretische vraag. Voor Sanne helaas niet.

Het was in het voorjaar van 2015. Een nieuwe groep stond aan het begin van hun persoonlijke visie-traject. Een traject van vier dagen verspreid over een aantal maanden. Deze groepen worden gevormd door mensen vanuit verschillende achtergronden en iedere keer is het weer een verrassing wie er in de groep zitten. Soms heb ik van tevoren een intakegesprek, andere keren blijft het contact vooraf beperkt tot een mailwisseling. Deze keer zaten onder andere Roelinde en Sanne in de groep, in die tijd collega’s bij Achmea.

Roelinde leek bij aanvang een lichte aarzeling te hebben. Niet zozeer omdat ze het niet wilde of het nut er niet van inzag. Er was gewoon geen ruimte om dit er ook nog bij te doen. Ze had een jong gezin, veel van de zorgtaken lagen – tijdelijk – bij haar en dit combineerde ze met haar baan als innovatiemanager bij Achmea. Ze stond in de overlevingsstand: ‘Ik leef van dag tot dag, ik voel niet de ruimte om zelf na te denken over de invulling van mijn tijd. Ik heb geen tijd, dus waarom zou ik erover nadenken?’

Tijdens mijn verhaal over persoonlijke visie en keuzes maken in het leven liet met name Sanne non-verbaal blijken dat mijn inleiding haar raakte. Ik kon haar moeilijk lezen. Ze keek oprecht, geïnteresseerd, maar leek ook emotioneel en op andere momenten was ze in haar hoofd overal, behalve bij ons. Plotseling nam ze het woord: ‘Ik weet niet of dit iets voor mij is. We hebben het hier over ons leven, onze toekomst en hoe we die voor ons zien. Op dit moment heb ik een onzekere toekomst. Ik heb een levensbedreigende ziekte en weet niet hoelang ik nog te leven heb. Moet ik dan mijn energie besteden aan dit soort vragen?’

Nu, ruim twee jaar later, heb ik afgesproken met Sanne en Roelinde. Tijdens dit gesprek blijken al snel de verschillen in de wijze waarop ze invulling hebben gegeven aan hun persoonlijke visie.

Hoe kwamen jullie hier ruim twee jaar geleden binnen?

Roelinde: ‘Onze jongste was in die tijd net een jaar. Mijn partner had het moeilijk en er wachtte een reorganisatie. Ik was toen niet eens op zoek. Meer aan het overleven. Bijvoorbeeld al het nadenken over een bucketlist was in die tijd een eyeopener, dat ik ook kon nadenken over wat ik wilde.’

Sanne: ‘Nog los van mijn ziekte zaten we ook aan de vooravond van weer een reorganisatie. Dit traject voelde als een cadeau van het management. Omdat dit niet ging over je toegevoegde waarde voor de organisatie, maar echt voor jezelf was. En over jezelf. Onze manager Marjan had dit traject ook gedaan; ze dacht dat dit ook goed voor ons zou zijn. Ik zou hier zelf nooit om hebben durven vragen, juist omdat het zo over jezelf gaat.’

Toen jullie begonnen, wekten jullie de indruk dit niet echt te willen.

Roelinde: ‘Mijn leven zat van voor naar achteren helemaal dichtgeregeld. Ik kan dan wel dromen, maar hoe reëel is dat? Ik heb geen tijd, geen ruimte, dus wat ben ik hier aan het doen? Zonde van mijn tijd, dacht ik het eerste uur. Daar moest ik echt doorheen. Het besef dat ik mezelf dit aandeed, was de belangrijkste stap voorwaarts. Dit is niet hoe ik het wil en waar ik blij van word. Nadenken over mijn persoonlijke visie dwong me om even uit mijn leven te stappen en naar mezelf te kijken.’

Sanne: ‘Voor mij lag het niet zozeer aan het programma. Het had vooral te maken met mijn energieniveau. Vooral een gebrek aan energie. Moest ik mijn kleine beetje energie besteden aan nadenken over mezelf? Achteraf misschien al een eerste vluchtgedachte. In het licht van doodgaan voelt een persoonlijke visie ook zo bizar nutteloos. In die tijd was alles nog heel onzeker en dacht ik dat ik niet lang meer zou leven.’

‘Daar ben ik van teruggekomen. Juist dit soort vragen doen ertoe. Ik bleek onbekwaam om te denken en te handelen vanuit mijn eigen behoeften. Ik werd direct geconfronteerd met iets wat ik heel moeilijk vind: nadenken over mezelf. Uiteindelijk liet ik de angst los en ging ik echt voor mijn eigen visie. Door dit met een groep te doen, kwam ik niet weg met makkelijke antwoorden en werd ik iedere keer gedwongen om na te denken over de echte vragen. Dat maakte iets bij me los. Mijn ego of zelfbeeld bleek onderontwikkeld. Ik had onvoldoende scherp wie ik echt ben. Ik hield me vast aan mijn werkzaamheden, mijn werkgever, de dingen die iedere dag gedaan moesten worden.’

Roelinde: ‘Door alle dagelijkse dingen ben je vooral druk met je hoofd boven water te houden. Je komt er niet aan toe om echt na te denken over je toekomst. Soms, tijdens een goed gesprek. Alleen de volgende dag ga je weer verder en dan raakt het op de achtergrond. In mijn werk streef ik altijd naar een bepaald doel. De spiegel op mijn eigen leven was duidelijk: ik had helemaal geen stip om naartoe te werken. Iedere dag was slechts een nieuwe dag om mijn ding te doen of te ondergaan. Dat vond ik echt schokkend om te onderkennen. Daar was ik zelfs verdrietig van. Je loopt voor alles en iedereen, maar hoe zat het eigenlijk bij mijzelf? Ik heb toen de keuze gemaakt: het is nu klaar. Ik wil dit vastpakken en echt nadenken over wat ik zelf wil in mijn leven.’

Is jullie leven nu heel anders?

Roelinde: ‘Het is zoveel leuker en rustiger op het moment dat je voor jezelf een plan hebt gemaakt. Je kan je dan vasthouden aan je richting, in plaats van aan de omstandigheden en andere mensen. Ik heb altijd een verlangen gehad om ooit te wonen en werken in Afrika. Alleen meer in de categorie van ‘ooit nooit’. Door het te concretiseren en uit te spreken, is het mijn gewaagd doel geworden. Mensen weten het, ik ben er volop mee bezig. Er komen dingen op je pad en die plaats je in het perspectief van je doel. Soms betekent dit even een pas op de plaats maken, soms juist een versnelling. Ik ben nu zwanger van ons derde kindje. Daardoor hebben we besloten om een half jaar later te gaan. Een welkome vertraging in de planning.’

Sanne: ‘Voor mij is het leven wel anders geworden, maar nog niet direct beter. Achteraf gezien wilde ik te snel. Ik had mijn vizier gericht op mijn doelen. Alleen, ik kan wel een beeld hebben van mijn toekomst, maar denk ik dat of voel ik het ook echt? Is het waar of vind ik dat het waar moet zijn? Achteraf miste ik een fundament, namelijk mezelf. Ik was toch te veel bezig met wat ik moest doen in plaats van met wie ik ben. Ik besefte toen nog niet dat ik deze levensles nog moest leren.’

Hoe heb je deze les geleerd?

‘Nog niet zo lang geleden nam mijn werkgever definitief de beslissing om afscheid van me te nemen. Toen knapte er iets. Ik had gevochten en gestreden om bij de organisatie te blijven. Achteraf bekeken raar. Maar mijn fundament lag in mijn werk en mijn ambitie om de oncologische zorg verder te verbeteren. Iedere dag kon ik daar invulling aan geven vanuit mijn positie bij Achmea. Toen dit ophield, viel letterlijk mijn fundament weg en pas nu besef ik dat ik mijn zekerheden op de verkeerde plek zocht.’

Wat is jullie hoger doel?

Sanne: ‘Vanuit balans tussen levensvreugde en arbeidsvreugde een zinvolle bijdrage leveren aan de oncologische zorg. Dat schreef ik toen op. Maar ik had geen idee hoe ik mijn levensvreugde kon verhogen. Ik dacht dat die levensvreugde vanzelf zou komen, als mijn bijdrage vergroot zou worden. Een verkeerde gedachte. Maar ik wist niet anders.’

Roelinde: ‘Grappig, de exacte formulering is bij mij minder top-of-mind. Iets van levenskwaliteit van mezelf en anderen verbeteren. Inhoudelijk klopt dit nog steeds en krijgt het ook steeds meer invulling. Levenskwaliteit voor mezelf betekent meer keuzes maken en zelf mijn pad bewandelen. De levenskwaliteit van anderen verbeteren krijgt verder invulling door te wonen en werken in Afrika. We willen daar onze ervaringen en talenten inzetten om de levenskwaliteit daar verder te verhogen.’

Waar liepen jullie tegenaan?

Sanne: ‘Ik ben extreem dienstbaar. Ik besta vanwege mijn rol. Mijn hele leven staat en stond in het teken van dienstbaarheid. Ik heb een enorme loyaliteit richting andere mensen. Als anderen iets van me willen dan denk ik niet eens na, ik ga gewoon. Ik werk, dus ik besta. Mijn werk was mijn fundament in plaats van een middel om jezelf te zijn en je doelen te verwezenlijken. Zelfs op de momenten dat ik niet meer kon staan, eten of lopen, verzon ik nog een manier waarop ik toch kon werken. Als dat er niet meer zou zijn, dan zou ik bestaansloos zijn geweest. Wat is leven zonder mijn werk? Wie ben ik dan?’

‘Natuurlijk speelde angst een grote rol. Angst om zelf te leven. Als ik bezig ben met de oncologische zorg te verbeteren, dan ben ik iemand. Dat gaf mij zekerheid. Mijn werk bij Achmea diende als vlucht. Het gaf me zekerheid, ik wist hoe ik daar moest handelen, daar was ik in mijn comfort. Ik was er goed in, bereikte resultaten. Het is een rare, misplaatste, ongezonde loyaliteit richting een werkgever. Daar heb ik best spijt van. Had ik dat maar eerder gezien of aangedurfd, maar ik denk dat ik deze stap nooit zelf had gezet. In die zin heb ik twee jaar verloren, maar blijkbaar had ik dit nodig. Een beetje zoals in die bekende toespraak van Steve Jobs: “It was awful tasting medicine, but I guess the patient needed it.”’

En je persoonlijke visie?

‘Mijn persoonlijke visie klopt nog steeds, het geeft me nu ook veel richting. Ik heb die alleen nog niet kunnen realiseren. Met name de levensvreugde. Al heb ik het gevoel dat ik nu op de goede weg ben. Een tijdje geleden heb ik mijn eigen site gemaakt. Het allerleukste wat ik ooit heb gedaan. Want het ging over mezelf, over wat ik te bieden heb. Dat is zo tof. De reacties op mijn site waren hartverwarmend. Er kwamen allerlei mensen op me af met potentiële klussen. Ik heb het antwoord dus in handen. Een plan, een idee, een website, mezelf. Dat ligt er allemaal. Maar ik durf of mag er van mezelf nog niet mee verder. Omdat ik bang ben mijn grenzen weer over te gaan. Ik start een revalidatietraject en wil nu bezig zijn met mijn leven en niet zozeer met mijn werk. Ik vind dat wel lastig, want ik krijg zoveel energie van mijn eigen bedrijf.’

Gaat dit plan, jouw idee, dan over werk of meer over levensvreugde?

‘(…) Ja, dat zeg je wel mooi. Misschien gaat het inderdaad meer over het vinden van levensvreugde door nu echt mezelf verder neer te zetten. Misschien heb ik dit inzicht wel nodig om verder te gaan.’

Wat brengt een gewaagd doel?

Roelinde: ‘De dingen die nu op mijn pad komen, plaats ik in de context van mijn doel. Neem bijvoorbeeld de laatste reorganisatie. Ik ga straks niet met mijn gezin naar Afrika omdat ik onderdeel was van een reorganisatie. Nee, ik ga alleen eerder naar Afrika. Twee jaar geleden dacht ik dat het nog vijf jaar zou duren, nu weet ik dat wij volgend jaar in Afrika wonen en werken. Kortom: dankzij een reorganisatie kan ik twee jaar eerder naar Afrika. Als er geen reorganisatie was geweest, waren wij ook gegaan, dat weet ik zeker, alleen wat later.’

‘Andere dingen zoek je juist bewust op. Door mijn doel ben ik gaan solliciteren voor een functie in het bestuur van Dokters van de Wereld. Dit sluit perfect aan bij alle onderdelen van mijn persoonlijke visie. En het brengt me nu ook heel veel contacten en relaties over de hele wereld.’

Hebben jullie veel mensen teleurgesteld door meer voor jezelf te kiezen?

Sanne: ‘Ik wou dat ik juist meer mensen had teleurgesteld.’

Roelinde: ‘De grap is juist dat ook voor mensen in mijn omgeving dit veel beter is. Ik ben nu open over wat ik wil en waar ik voor sta. Eigenlijk heb ik helemaal niet zoveel mensen teleurgesteld. Ik denk zelfs dat ik veel meer voor anderen heb kunnen betekenen de afgelopen jaren, omdat ik meer op mezelf was gericht en op wat ik wil. Soms was het ook wel spannend. Zo werd ik gevraagd voor een nieuwe functie. Ik heb toen gezegd dat ik dit niet wilde. Ik wilde namelijk helemaal geen nieuwe functie. Mijn collega’s keken me echt aan alsof ik gek was geworden. Dit had ook verkeerd kunnen aflopen omdat ik in principe geen geschikte baan mag weigeren, wil ik recht blijven houden op ons sociale plan. Maar dat risico moest ik dan maar nemen. Toch voor de functie gaan zou betekenen dat ik verder af kwam te staan van mijn droom en dat wilde ik niet. Gelukkig is het goed afgelopen en heb ik een mooie tijdelijke klus gevonden die ik over een paar maanden afrond.’

Hebben jullie nog een gouden tip?

Roelinde: ‘Tijd om na te denken over je visie en in actie te komen in de agenda claimen, je persoonlijke visie uitspreken en hulp vragen.’

Sanne: ‘Het traject van persoonlijke visie gaat echt over wie je bent. Niet alleen over je doen of je doelen. En dat is moeilijk. Of je weet nog niet wie je bent, of het is zo vanzelfsprekend dat het ook moeilijk is om te expliciteren. Eerst helderheid over je zijn en dan pas nadenken over je doelen. Want wie je bent, neem je ook mee als je bezig bent met het verwezenlijken van je doelen. Als er contact is tussen je zijn en je doelen is de kans ook groter dat je je mooie doelen gaat realiseren.’

 

 

Er zijn geen bijlagen beschikbaar bij dit artikel

Log in om een recensie te schrijven

Er zijn nog geen recensies geplaatst

Gerelateerde onderwerpen